شاخص های مربیان موفق
سه ویژگی مربیان موفق عبارت است از:
دانش و تجربه
توانایی آموزش
انگیزه لازم
دانش و تجربه
هرچه مربیان دانش و تجربه بیشتری در مهارت های پایه ی رشته ورزشی خود داشته باشند و شیوه های مربی گری صحیح را خوب بدانند، نه تنها درصد کسب موفقیت های قهرمانی تیم هایشان بالاتر میرود، بلکه دیگر ورزشکاران غیرقهرمان را نیز بهتر تربیت کرده و افراد زیادتری را به مکان ها و میادین ورزشی جذب میکنند، که این امر خود تاثیر مثبتی در هنجارسازی اجتماعی و بُعد ورزش همگانی دارد.
مربی ها اطلاعات فنی خود را که در پس سالها تجربه؛ با شرکت در مسابقات (ملی- جهانی) در مقام بازیکن، کمک مربی، مربی، داور و... به دست آورده باید با مطالعه و پژوهش، تحصیل، و شرکت در کلاسهای بازآموزی و... بالا ببرد. او همچنین باید با الگوبرداری از تیم ها و مربی های موفق دیگر نسبت به ارتقا سطح دانش خود بکوشد.
توانایی آموزش
دانش و تجارب ورزشی به تنهایی برای مربی گری کافی نیست، چون مربی هر چه قدر هم دانا و با تجربه باشد، اگر توانایی انتقال تجارب ورزشی و قدرت آموزش نداشته باشد، قطعا قادر به جذب افراد، تربیت ورزشکار و کسب موفقیت های ورزشی نخواهد بود.
مربی توانا باید از روابط عمومی خوبی برخوردار بوده و همچنین جاذبه ی فردی (شخصیتی) او ضریب بالایی داشته باشد، دیگر اینکه مهارت کلامی و بیان خوبی هم داشته باشد تا بتواند با مهربانی و نفوذ در دل ورزشکاران انگیزه های آنان را تقویت نماید. البته شایان ذکر است که مربی برای آموزش مطلوب احتیاج به فیزیک بدنی معقول و مقبول نیز دارد (درحد سن وسال) او باید بتواند به نحو مطلوب ورزشکاران زیردست خود را مدیریت کند.
انگیزهی لازم
دانش و تجربه ی مربی به اضافه ی توانایی آموزش در فقدان مولفه ی سوم (انگیزه مربی گری) برای رسیدن به جایگاه یک مربی نمونه کافی نیستند. مربی باید به تمرین دادن، آموزش و سروکله زدن با ورزشکاران علاقه مند باشد. او باید به ورزش به طورعام و به رشته ی ورزشی خود به طورخاص علاقه داشته باشد. مربی باید شور و هیجان کار با ورزشکاران و جوانان و بازی و مسابقه در وجودش قلیان کند. روحیه و الگوی ذهنی یک مربی موفق بر چارچوب مثبت اندیشی بنا شده است. چون درسایه ی انگیزهی روانی مثبت، انرژی لازم برای تربیت ورزشکاران فراهم میگردد، و مثلث دانش و آموزش و انگیزه تکمیل میگردد.
دانش آموزش
انگیزه
شناخت و انگیزه های ورزشکاران
بامطالعات انجام گرفته، مشخص شده که افراد به دلایل مختلفی به ورزش روی میآورند که شاخص ترین آنها عبارت است از:
1- کسب مقام قهرمانی، شرکت در مسابقات
2- تندرستی و سلامتی، زیبایی و تناسب اندام
3- احساس هویت، محبت از عضویت در یک گروه اجتماعی
مربی دانا در برخورد با بازیکنان و ورزشکاران حاضر در گروه، تیم یا باشگاهش سعی میکند با استفاده از دانش و تجربه و مهارت هایی که دارد انگیزه ی واقعی افراد را بشناسد. این شناخت به او کمک میکند تا ورزشکاران اولا در پست های مناسب، دوما در محدوده ی علاقه ی فردی و سوما به میزان توانایی ذهنیشان در برنامه ریزها و طراحی های تمرین برای آنان جایگاه صحیحی در نظر بگیرد تا از پتانسیل و ظرفیت های درونیشان به بهترین نحو ممکن استفاده شود.
برای رسیدن به این منظور مربی ها باید برنامه ریزی منظمی از اهداف ورزشی خود انجام دهند و میزان پیشرفت هر ورزشکار را زیر نظر بگیرند. بازی های تدارکاتی، بین باشگاهی و دوستانه ترتیب دهند و جلسات منظمی برای ارزیابی و بحث پیرامون موارد فوق تشکیل نمایند. و البته ثبت تمام رویدادها- رکوردها- و بازتاب های تک تک ورزشکاران امری بدیهی است.
مربی باید با استناد به تجارب و دانش خود بتواند تفاوت های فردی ورزشکاران را در این زمینه تشخیص دهد و آنان را زیر نظر بگیرد. در غیر اینصورت و عدم توجه مربی به خواسته (انگیزه) ورزشکار، ممکن است برنامه ی ورزشی را ترتیب دهد که با اهداف درونی ورزشکاران مغایرت داشته باشد، و این خود موجب دلسردی، از دست دادن انگیزه و در نهایت ترک میدان ورزش خواهد شد.
مربی هرقدر هم حرفهای باشد بازهم امکان دارد عدهای از ورزشکاران برنامه ی تمرینی و طرحی که او برای آموزش ریخته است را پیگیری نکنند، بهتر است جهت پیشبرد حرفه مربی گری علت و انگیزه آنان را شناخت. (در این زمینه میتوان با تهیه پرسشنامه و توزیع آن میان ورزشکاران، اطلاعاتی راجع به دلایل عدم شرکت در تمرین یا ترک کلی آن به دست آورد).
ویژگی های مربیان شاخصی (از دیدگاه ورزشکاران)
1- مشتاق و علاقه مند به انجام کار (دارا بودن انگیزه ی زیاد)
2- درک استانداردهای لازم و ضروری چه در تمرینات چه در مسابقات
3- آنان نه اهل افراط هستند نه تفریط
4- قدرت جذب و متقاعد ساختن ورزشکاران را در پیروی از خود دارند
5- برای تمام مشکلات به صورت علمی و منطقی راه حلی می یابند
6- حتما کارشناس حرفه ای ورزش هستند
7- به راحتی قادرند نفس خود را مهار کنند و برآن سلطه داشته باشند
8- از اعتماد به نفسی در خور و کامل در انجام کار و اعمال خود برخوردارند
9- تجارب فراوانی در اجرا و شناخت و آنالیز فنون و تاکتیک ها دارند
وظیفه ترغیب ورزشکار
مربی در فلسفه ی مربی گری خود باید بتواند بازیکنان و ورزشکاران را در دستیابی و به کارگیری حداکثر ظرفیت توانایی های عملیاش یاری کند. مربی باید بتواند برابری، عدالت، احترام، شایستگی، عقلانیت و تفاهم و... را در ضمیر ورزشکاران نهادینه سازد.
چون اساسا طبق تعریف رییس المپیک: «ورزش میتواند مدرسه ی دلیری، شجاعت، جوانمردی، خلوص، عفت، پاکدامنی، استقامت و انرژی مثبت باشد». (دکتر فیلاارتوس ریس آکادمی المپیک)
یعنی همانطور که گفته شد مربیان خواسته و ناخواسته بسیاری از مصادیق بارز انسانی را از قبیل شکیبایی و تحمل- همبستگی- احترام به دیگران- بازی دوستانه، برابری، عدم تبعیض، دوستی، رشد خصلت های عالیه ی اخلاقی و رفتاری و امثال هم را در ورزشکار تقویت میکند. حتی در مراتبی والاتر صفاتی همچون: همت بلند، ترس زدایی، ارق ملی، سخاوت، فتوت، تواضع و فروتنی را در او پرورش میدهند.
به طور خاص ورزشکار به مرور زمان دارای قدرتی میگردد که به دایره ی قدرت معروف است؛ با گذشت زمان و کسب تجربه دایره ی قدرت ورزشکار در مثلث ادب و احترام و گذشت محصور میشود به بیانی روشن تر او (ورزشکار) دارای مرام پهلوانی و ورزشکاری میشود که امروزه از آن به اسم «اخلاق ورزشی» نام میبرند.

| اینجا کلیک کنید | X | |